Matematik pratiği · yeniden tasarlandı
Doğrusal fonksiyonlar oyunu
Bu doğrusal fonksiyon dövüşünde iki nokta arasındaki eğim her zaman −4 ile 4 arasında bir tam sayıdır ama asla 0 olmaz; her denklem sistemi de x + y ile x − y’yi eşleştirir. Rakibin de aynı noktaları alır: doğruyu daha hızlı oku, savaşçın ilk vursun.
4–99+ yaş · indirme yok · tarayıcında oynanır · 23 dil
Doğrusal fonksiyon nedir?
Doğrusal fonksiyon, x her 1 arttığında y’nin hep aynı miktarda değiştiği bir kuraldır; bu yüzden grafiği bir doğrudur. y = mx + n biçiminde yazılır: m eğimdir, yani doğrunun ne kadar dik olduğu, n ise doğrunun y eksenini kestiği yerdir. Saatte 2 cm eriyen 20 cm’lik bir mum, y = 20 − 2x kuralına uyar.
Örnek: x + y = 17 ve x − y = 9
- Oyun aynı anda iki denklem gösterir ve yalnızca x’i sorar: x + y = 17 ve x − y = 9.
- İki denklemi taraf tarafa topla: +y ile −y birbirini götürür, solda 2x, sağda 17 + 9 = 26 kalır.
- 2x = 26 ise x, 26’nın yarısıdır; yani x = 13.
- y = 17 − 13 = 4 ile kontrol et: 13 − 4 = 9 olduğu için iki denklem de sağlanır ve 13 yazarsın.
Adım adım öğren
Slope is how steep a line is, and it is measured as rise over run: how far the line climbs for every step it takes sideways.
Given two points, subtract the y-values to get the rise and the x-values to get the run, then divide. From (1; 2) to (4; 11): the rise is 11 − 2 = 9, the run is 4 − 1 = 3, so the slope is 3. The line goes up three for every one across.
Order matters only in that you must be consistent — start at the same point for both subtractions, or you will get the sign backwards.
A positive slope climbs to the right and a negative one falls. The number is a rate: on a distance-time graph it is speed, on a cost graph it is price per item.
Find the rise, find the run, divide, and type the slope.
İpuçları ve sık yapılan hatalar
- y’nin önündeki işarete bak. +y ve −y gibi zıt işaretlerde denklemleri toplayınca y yok olur; aynı işaretlerde ise birini diğerinden çıkarınca.
- Sık yapılan bir hata, 2x = 30’da durup 30 yazmaktır. Denklemleri toplamak x’in iki katını verir; cevap vermeden önce ikiye böl: x = 15.
- Evde doğru grafikleri çalışmak için çocuğunla birlikte kareli kâğıda x = 0’dan x = 3’e kadar y = 2x + 1 çiz. Her nokta bir öncekinden 2 kare yukarıdadır ve bir cetvel hepsini birleştirir.
Nasıl oynanır
Eğim seviyesi “(2; 5) → (4; 3), eğim=?” gibi iki nokta gösterir ve sen −1 yazarsın; doğru aşağı indiği için eksi tuşunu kullanırsın. İkinci seviye bir denklem sistemi oyununa dönüşür: x + y = 22 ve x − y = 8 verildiğinde yalnızca x’i, yani 15’i yazarsın. Rakibinden önce cevap ver, Mantar saldırsın; ne kadar hızlıysan darbe o kadar sert olur.
— Hızlı yanıtlar —
Linear functions: kısa SSS
- Doğrusal denklem sistemi nedir?
- Doğrusal denklem sistemi, aynı bilinmeyenleri paylaşan ve hepsinin aynı anda doğru olması gereken denklemlerden oluşan bir gruptur. Tek başına x + y = 12 denkleminin sonsuz çözümü vardır: 5 ve 7, 9 ve 3 ve daha niceleri. x − y = 2 eklenince ikisini de yalnızca x = 7, y = 5 sağlar. Grafikte bu ikili, iki doğrunun kesiştiği noktadır.
- Denklem sistemi yok etme yöntemiyle nasıl çözülür?
- Yok etme yönteminde bilinmeyenlerden birini yok edersin, sonra diğerini bulursun. 3x + 2y = 16 ve x − y = 2 sisteminde y’li terimler henüz birbirini götürmez. İkinci denklemi 2 ile çarpıp 2x − 2y = 4 elde et, sonra ikisini topla: 5x = 20, yani x = 4. 4’ü x − y = 2’de yerine koyunca y = 2 çıkar.
- Eğimde hangi farkın üste yazıldığı nasıl hatırlanır?
- Formülü zaten bildiğin bir doğru üzerinde dene. y = 2x doğrusu (0; 0) ve (1; 2) noktalarından geçer; yani sağa doğru her 1 birimde 2 yükselir ve eğimi 2 olmalıdır. Bu yalnızca 2 bölü 1 ile çıkar, asla 1 bölü 2 ile değil: y’lerin farkı hep üstte, x’lerin farkı altta durur.
- Çocuğum neden negatif eğimi daha az dik sanıyor?
- Birçok öğrenci −4’ü 2’den daha yumuşak bir eğim sanır, çünkü −4 daha küçük sayıdır. Oysa bir doğrunun ne kadar dik olduğu, işareti yok sayılan eğimin büyüklüğüne bağlıdır: Eğim −4 iken doğru sağa doğru her adımda 4 iner, 2 iken yalnızca 2 yükselir. Dikliği değerlendirmek için büyüklükleri karşılaştır, işareti ise sadece doğrunun yükselip yükselmediğini anlamak için kullan.
- Öğretmen bu doğrusal fonksiyon oyununu sınıfta ücretsiz kullanabilir mi?
- Evet, kullanabilir: İki seviye de ücretsizdir ve okul cihazlarında zaten bulunan tarayıcıda çalışır; kayıt ya da indirme gerekmez. Tahtada eğim çalışmak için bir ızgara çiz, (0; 1) noktasını işaretle ve öğrencilerden bu noktaya göre eğimi 2 olan noktalar iste. (2; 5) ya da (−1; −1) gibi cevapların hepsi aynı doğrunun üzerine düşer. Öğrenci başına ücretlendirilen okullar için plan ile bir öğretmen paneli, eğimde kimin güven kazandığını gösterir.
Ustalaşılacak daha çok matematik
