Matematik pratiği · yeniden tasarlandı
Yüzde hesaplama oyunu
Bu yüzde dövüş oyununda “140 eksi %30” gibi indirimler ve “60 artı %30” gibi zamlar var; yüzdeler %5 ile %50 arasında ve sonuçlar hep tam sayı çıkıyor. Yüzdeyi rakibinden önce düş ya da ekle, ilk yumruğu senin dövüşçün atsın.
4–99+ yaş · indirme yok · tarayıcında oynanır · 23 dil
Yüzde değişimi nedir?
Yüzde değişimi, bir miktarın ne kadar arttığını ya da azaldığını başlangıç miktarının yüzdesi olarak gösterir. Yüzde, % diye yazılır ve “her 100’de” anlamına gelir. Yani 200’den %10 düşmek, her 100’den 10 çıkarmak demektir; toplam 20 eder ve geriye 180 kalır. Bunun yerine 200’e %10 eklersen 220’ye ulaşırsın.
Örnek: 160 eksi %25, dörtte bir yoluyla
- Soru “160 eksi %25” diyor: 160’tan başlıyor ve bu tutarın %25’ini çıkarıyorsun.
- %25, her 100’de 25 demektir, yani dörtte bir; 160’ın dörtte biri de 40’tır.
- Bu parçayı başlangıç tutarından çıkar: 160 − 40 = 120.
- İndirim 160’tan az bir sonuç bırakmalı, 120 de öyle, bu yüzden 120 yazıyorsun.
Adım adım öğren
İndirim, DÜŞÜLEN bir yüzdedir — bir mağazadaki her indirim tabelasının arkasındaki matematik.
Önce fiyatın yüzdesini hesapla, sonra çıkar. 80'den %20 indirim için: 80'in onda biri 8'dir, yani %20 16'dır — onu düş ve 64 ödersin. Kullanışlı bir kısayol: %20 indirim, fiyatın hâlâ %80'ini ödediğin demektir ve 80'in %80'i de 64'tür. Her iki yol da seni oraya götürür.
Parçayı bul, çıkar ve ödenecek kalanı yaz.
İpuçları ve sık yapılan hatalar
- % işaretine bak: küçük bir 0, bir eğik çizgi ve bir 0 daha, tıpkı “her 100’de” sözündeki 100 gibi. Yani %35, her 100’de 35 ya da 35/100 demektir.
- Yüzdeyi sıradan bir sayı gibi çıkarmamaya dikkat et. “60 eksi %20”, 60 − 20 = 40 değildir: 60’ın %20’si 12’dir, yani sonuç 48.
- Alışverişi yüzde alıştırmasına çevir. Bir fiyat etiketi seç, 50’ye %20 indirim gibi bir kampanya uydur ve yeni fiyatı sor: 50 − 10 = 40.
Nasıl oynanır
İlk seviyede “120 eksi %35” gibi indirimler, ikinci seviyede “140 artı %25” gibi zamlar çıkar. İkisinde de değişen parçayı değil, yeni tutarı tuş takımına yazarsın ve bu hep bir tam sayıdır. Rakibinden önce cevap ver, Sarımsak saldırsın; cevabın ne kadar hızlıysa darbe o kadar ağır olur.
— Hızlı yanıtlar —
Yüzde değişimi: kısa SSS
- Yüzde zam ne demek?
- Zam, başlangıç fiyatının üzerine eklenen ve o fiyatın yüzdesi olarak verilen bir miktardır. 80’lik bir lambaya %25 zam gelirse fiyat 20 artar, çünkü 80’in %25’i 20’dir; lamba artık 100 olur. Zam fiyatı yükseltir, indirim ise düşürür; bu yüzden zamdan sonraki tutar hep başlangıçtakinden büyüktür.
- İki sayı arasındaki yüzde değişim nasıl hesaplanır?
- Yüzde değişimi hesaplamak için yeni sayıyla eski sayı arasındaki farkı bul, sonra bu farkın eski sayının yüzde kaçı olduğunu hesapla. 40’tan 46’ya fark 6’dır ve 6, 40’ın %15’idir, çünkü 40’ın %10’u 4, %5’i de 2’dir. Yani artış %15’tir. 40’tan 30’a ise sayı 10 azalır; bu da 40’ın %25’idir.
- Yüzdeleri akıldan hesaplamanın bir püf noktası var mı?
- Evet: iki sayının yerini değiştirebilirsin, çünkü 20’nin %45’i ile 45’in %20’si aynıdır. İkisi de iki sayıyı çarpıp 100’e bölmek demektir, bu yüzden sıra fark etmez. %20 de beşte bir olduğuna göre 45’in %20’si 9’dur. Bu yüzden “20 eksi %45” turunda cevap 20 − 9 = 11 olur.
- %20 indirimden sonra %20 zam yapınca fiyat neden başa dönmez?
- Çünkü iki %20 farklı tutarlardan hesaplanır, bu yüzden aynı büyüklükte değildir. 100’den %20 düşersen 20 çıkar ve 80 kalır. Sonra 80’in %20’si sadece 16’dır, onu eklediğinde 100’e değil 96’ya ulaşırsın. 80’den yeniden 100’e çıkmak için %25 eklemen gerekirdi.
- Bu yüzde oyunu sınıfta ücretsiz kullanılabilir mi?
- Evet: öğrenciler iki seviyeyi de doğrudan tarayıcıda, hesap açmadan ve hiçbir şey kurmadan ücretsiz oynar. Derste tahtaya 120 yaz ve her biri yine 120’den hesaplanan üç değişiklik söyle: %25 eksik, %10 fazla ve %50 eksik. Sınıf önce her sonucun 120’nin üstünde mi altında mı kalacağını söylesin, sonra hesaplasın: 90, 132 ve 60. Okullar için plan öğrenci başına ücretlendirilir ve öğretmene yüzdelerde kimin geliştiğini gösteren bir panel sunar.
Ustalaşılacak daha çok matematik
