Seno, coseno e tanxente nun triángulo rectángulo
Cada unha destas razóns compara dous lados dun triángulo rectángulo, vistos desde un dos seus ángulos agudos. SOHCAHTOA é unha regra mnemotécnica en inglés: SOH significa Sine = Opposite / Hypotenuse, CAH significa Cosine = Adjacent / Hypotenuse e TOA significa Tangent = Opposite / Adjacent. En galego as letras non encaixan de todo, pero o que conta é a idea: en canto sabes nomear os lados a partir do ángulo, calquera problema de razóns trigonométricas resólvese cos mesmos poucos pasos.
Como se identifican o cateto oposto, o contiguo e a hipotenusa?
Comeza polo ángulo co que traballas, que adoita chamarse θ. A hipotenusa é o lado máis longo e está fronte ao ángulo recto. O cateto oposto é o que está fronte a θ e non o toca. O cateto contiguo toca θ e non é a hipotenusa. Se cambias ao outro ángulo, os nomes cambian.
O debuxo mostra un triángulo rectángulo de lados 3, 4 e 5. O ángulo θ está onde se xuntan o lado de 4 e o lado de 5. O lado de 5 está fronte ao ángulo recto, así que é a hipotenusa. O lado de 3 está fronte a θ, así que é o cateto oposto. O lado de 4 forma parte de θ, así que é o cateto contiguo.

Agora mira desde o outro ángulo agudo, onde se xuntan o lado de 3 e o lado de 5, para ver por que o ángulo vai primeiro. Desde aí, o lado de 4 está fronte ao ángulo, así que pasa a ser o cateto oposto, e o lado de 3 pasa a ser o cateto contiguo. A hipotenusa non cambia nunca.
Cales son as regras de SOH CAH TOA?
As regras de SOH CAH TOA son tres fórmulas para un triángulo rectángulo e un ángulo θ escollido. O seno de θ é o cateto oposto dividido entre a hipotenusa. O coseno de θ é o cateto contiguo dividido entre a hipotenusa. A tanxente de θ é o cateto oposto dividido entre o cateto contiguo. Cada grupo de letras nomea primeiro a razón, despois o lado de arriba e por último o lado de abaixo da fracción.
Escritas como fórmulas, as razóns trigonométricas quedan así:
- sen θ = cateto oposto / hipotenusa
- cos θ = cateto contiguo / hipotenusa
- tg θ = cateto oposto / cateto contiguo
Para o triángulo do debuxo, sen θ = 3/5 = 0,6, cos θ = 4/5 = 0,8 e tg θ = 3/4 = 0,75.
O tamaño do triángulo non importa. Un triángulo de lados 6, 8 e 10 ten os mesmos ángulos, así que sen θ segue a ser 6/10 = 0,6. O capítulo de OpenStax sobre trigonometría do triángulo rectángulo (en inglés) usa as mesmas tres definicións. Unha razón depende só do ángulo, e iso é o que fai tan útiles o seno, o coseno e a tanxente.
Que razón trigonométrica hai que escoller?
Escolle a razón que usa os dous lados do teu problema: o lado que coñeces e o lado que queres achar. Oposto e hipotenusa é o seno. Contiguo e hipotenusa é o coseno. Oposto e contiguo é a tanxente. O terceiro lado non intervén, así que podes esquecerte del.
Unha forma rápida de decidir:
- Marca o ángulo que coñeces ou que queres achar.
- Nomea os tres lados (oposto, contiguo e hipotenusa) desde ese ángulo.
- Risca o lado que nin che dan nin che piden.
- Escolle a razón que usa os dous lados que quedan.
Se coñeces a hipotenusa e buscas o lado que está fronte ao ángulo, a razón que precisas é o seno.
Como se calcula un lado con SOHCAHTOA?
Para calcular un lado que falta con SOHCAHTOA, escolle a razón que relaciona o lado coñecido e o descoñecido co ángulo coñecido. Escríbea como unha ecuación e resólvea. Se o lado descoñecido está no numerador, multiplica. Se está no denominador, divide o lado coñecido entre o valor do seno, do coseno ou da tanxente.
Os dous exemplos seguintes mostran ambos os casos.
Exemplo
Unha escaleira de 5 m está apoiada nunha parede e forma un ángulo de 70° co chan. Ata que altura da parede chega? A escaleira é a hipotenusa e a altura é o cateto oposto ao ángulo de 70°. Oposto e hipotenusa é o seno.
- sen 70° = altura / 5
- altura = 5 × sen 70°
- altura ≈ 5 × 0,940 ≈ 4,70 m
Exemplo coa incógnita no denominador
Nun triángulo rectángulo, un ángulo mide 25° e o cateto contiguo mide 8 cm. Buscas a hipotenusa. Contiguo e hipotenusa é o coseno, así que cos 25° = 8 / hipotenusa. Ao despexar, a hipotenusa é 8 : cos 25° ≈ 8 : 0,906 ≈ 8,83 cm. A hipotenusa é maior ca 8, como debe ser.
Como se calcula un ángulo coas funcións inversas?
Para calcular un ángulo que falta, acha a razón entre os dous lados coñecidos e usa a función inversa na calculadora. Escríbense sen⁻¹, cos⁻¹ e tg⁻¹ e tamén se chaman arco seno, arco coseno e arco tanxente (arcsen, arccos e arctg). Reciben unha razón e devolven o ángulo. Antes de comezar, pon a calculadora en modo graos (DEG).
Exemplo
No debuxo, o cateto oposto mide 3 e o contiguo mide 4. Oposto e contiguo é a tanxente, así que tg θ = 3/4 = 0,75. Entón θ = tg⁻¹(0,75) ≈ 36,87°. Podes comprobalo coas outras razóns, porque sen⁻¹(3/5) e cos⁻¹(4/5) tamén dan uns 36,87°. O outro ángulo agudo mide 90° − 36,87° = 53,13°, xa que os tres ángulos dun triángulo suman 180°.
O menos un de sen⁻¹ non significa 1 dividido entre o seno. Significa "o ángulo cuxo seno é este valor". Cando nomear os lados, escoller a razón e usar as funcións inversas che saia só, o xogo de trigonometría convérteo en roldas rápidas dun combate de Math Max. Aí axuda moito ver axiña que razón toca.

Na rolda de arriba, tg θ = cateto oposto : cateto contiguo = 12 : 5 = 2,4.
Como se memoriza SOH CAH TOA?
SOH CAH TOA sae das palabras inglesas, así que en galego é máis práctico usar as iniciais propias: sen = CO/H, cos = CC/H e tg = CO/CC, onde CO é o cateto oposto, CC o cateto contiguo e H a hipotenusa. Repíteo en voz alta varias veces mentres sinalas os lados dun triángulo debuxado. A regra quédache mellor se a unes ao significado: a hipotenusa aparece no seno e no coseno, pero nunca na tanxente, e a tanxente usa sempre os dous catetos.
Dous patróns axudan mesmo sen letras. Primeiro, o seno e o coseno sempre dividen entre a hipotenusa, que é o lado máis longo, así que nunca valen máis de 1. Segundo, a tanxente é o seno dividido entre o coseno. Co debuxo, (3/5) : (4/5) = 3/4, que é tg θ.
Cales son os erros máis comúns con SOHCAHTOA?
A maioría dos erros con SOHCAHTOA veñen de nomear mal os lados, non das fórmulas. Noméanse o oposto e o contiguo desde o ángulo equivocado, tómase o cateto máis longo pola hipotenusa ou déixase a calculadora en radiáns. Revisar o ángulo, a marca do ángulo recto e o modo da calculadora antes de cada problema evita case todos.
- Ángulo de referencia equivocado. Oposto e contiguo dependen do ángulo que uses. Marca θ antes de nomear nada.
- Confundir a hipotenusa. A hipotenusa sempre está fronte ao ángulo recto. Nunca forma parte da tanxente.
- Modo radiáns. En modo graos, sen 30° = 0,5. En modo radiáns, as mesmas teclas dan uns −0,988, porque a calculadora le 30 como 30 radiáns. Un resultado estraño adoita ser un problema de modo.
- Usar SOHCAHTOA nun triángulo sen ángulo recto. Estas razóns só valen en triángulos rectángulos.
- Redondear demasiado cedo. Garda o valor completo da calculadora ata o último paso.
Cales son as fórmulas trigonométricas básicas?
As fórmulas trigonométricas básicas comezan polas tres razóns: seno, coseno e tanxente. Delas saen dúas máis. A tanxente é o seno dividido entre o coseno, e o cadrado do seno máis o cadrado do coseno sempre é igual a 1. Esta segunda igualdade, a identidade fundamental da trigonometría, vén do teorema de Pitágoras aplicado ao mesmo triángulo.
Co debuxo, sen²θ + cos²θ = (3/5)² + (4/5)² = 9/25 + 16/25 = 25/25 = 1. É o mesmo que 3² + 4² = 5², con todo dividido entre 25. O teorema de Pitágoras e SOHCAHTOA adoitan traballar xuntos: un serve para achar un terceiro lado e o outro para achar un ángulo.
Que é o triángulo 30-60-90?
Nun triángulo rectángulo con ángulos de 30°, 60° e 90°, os lados sempre están na proporción 1 : √3 : 2. O lado máis curto está fronte ao ángulo de 30°, a hipotenusa mide o dobre e o lado restante é o máis curto multiplicado por √3, uns 1,732.
Isto dá valores trigonométricos exactos sen calculadora. Para o ángulo de 30°, sen 30° = 1/2 e cos 30° = √3/2. Por exemplo, se o lado máis curto mide 6, a hipotenusa mide 12 e o lado mediano mide 6√3 ≈ 10,39. Os triángulos especiais coma este tamén saen no xogo de xeometría, e coñecer a proporción dos seus lados aforra tempo.
E os ángulos de máis de 90 graos?
SOHCAHTOA serve para os dous ángulos agudos dun triángulo rectángulo, que sempre miden menos de 90°. Para ángulos maiores, o seno, o coseno e a tanxente defínense cunha circunferencia de raio 1 en lugar dun triángulo. As razóns manteñen o seu significado, pero os valores poden ser negativos.
A circunferencia goniométrica mostra como funciona e por que, por exemplo, cos 120° = −0,5. Estende as mesmas ideas a calquera ángulo.
Nomea primeiro os lados e a razón correcta chega soa
SOHCAHTOA é un recordatorio curto dunha idea sinxela. Cada razón trigonométrica compara dous lados vistos desde un ángulo. Marca o ángulo, nomea os lados, escolle a razón que usa os dous lados que che interesan e comproba que a calculadora está en graos. Así, un lado ou un ángulo que falta calcúlase en poucos pasos.
Adestra estas a continuación
